جواب فکر کنید و یادآوری صفحه ۱۷ زمین شناسی یازدهم؛ فصل اول
جواب فکر کنید و یادآوری صفحه ۱۷ زمین شناسی یازدهم فصل ۱ آفرینش کیهان و تکوین زمین؛ پاسخ دگرشیبی و تعیین سن نسبی سنگها.
در صفحه ۱۷ زمینشناسی یازدهم از فصل اول «آفرینش کیهان و تکوین زمین»، ابتدا مراحل تشکیل ناپیوستگی زاویهدار یا دگرشیبی را بررسی میکنیم و سپس با استفاده از اصول تعیین سن نسبی، ترتیب رویدادهای زمینشناسی یک برش را از قدیم به جدید مشخص میکنیم.
جواب فکر کنید صفحه ۱۷ زمینشناسی یازدهم
مرحله ۱ ـ رسوبگذاری لایهها:
در ابتدا، لایههای رسوبی به صورت افقی و روی یکدیگر در محیط رسوبی تشکیل میشوند.
مرحله ۲ ـ خارج شدن لایهها از حالت افقی:
پس از تشکیل لایهها، نیروهای زمینساختی باعث بالاآمدگی و کج شدن لایهها میشوند و آنها از حالت افقی خارج میشوند.
مرحله ۳ ـ هوازدگی و فرسایش:
با خارج شدن منطقه از زیر آب، بخشهای بالایی لایههای کجشده در معرض هوازدگی و فرسایش قرار میگیرند و سطحی نامنظم روی آنها ایجاد میشود.
مرحله ۴ ـ رسوبگذاری دوباره:
با قرار گرفتن دوباره منطقه در محیط رسوبی، لایههای رسوبی جوانتر و تقریباً افقی روی سطح فرسایشیافته لایههای قدیمی و شیبدار تشکیل میشوند.
زاویهای که میان لایههای قدیمی شیبدار و لایههای جوانتر افقی ایجاد میشود، نشاندهنده ناپیوستگی زاویهدار یا دگرشیبی است.
رسوبگذاری افقی ← کج شدن لایهها ← فرسایش ← رسوبگذاری لایههای افقی جدید
جواب یادآوری صفحه ۱۷ زمینشناسی یازدهم
۱ـ لایههای رسوبی به صورت افقی تهنشین میشوند.
۲ـ لایهٔ زیرین قدیمیتر از لایهٔ بالایی است؛ در صورتی که نظم لایهها به هم نخورده باشد.
۳ـ هرگونه تغییر، مانند خارج شدن لایهها از حالت افقی، چینخوردگی و گسلخوردگی، بعد از تشکیل لایه اتفاق افتاده است.
۴ـ هر لایه و تودهٔ سنگی که لایه یا تودهٔ سنگی دیگری را قطع کند، از آن جوانتر است.
۵ـ هرگاه قطعهای از یک سنگ در داخل یک لایه یافت شود، از آن لایه قدیمیتر است.
با توجه به این اصول در شکل زیر ترتیب وقایع را از قدیم به جدید شمارهگذاری کنید.
۱ــ تشکیل تودهٔ آذرین
توده آذرین قرمزرنگ در پایین سمت چپ، قدیمیترین سنگ قابل تشخیص در شکل است.
۲ــ تشکیل لایه F
در لایه F قطعاتی از همان توده آذرین دیده میشود. طبق اصل «درونگیرها»، قطعات یک سنگ از لایهای که آنها را در خود جای داده است قدیمیترند؛ بنابراین توده آذرین پیش از F تشکیل شده است.
۳ــ تشکیل لایه A
۴ــ تشکیل لایه E
۵ــ تشکیل لایه C
۶ــ تشکیل لایه G
۷ــ تشکیل لایه B
لایههای F تا B بخشی از توالی قدیمیاند و با استفاده از اصل رویهمگذاری، ترتیب نسبی آنها مشخص میشود.
امروزه لایههای F، A، E، C، G و B به صورت شیبدار دیده میشوند؛ در حالی که لایههای رسوبی در ابتدا تقریباً افقی تشکیل میشوند.
پس کج شدن این لایهها پس از تشکیل آنها رخ داده است.
سطح بالایی لایههای قدیمی قطع و فرسایش یافته است؛ بنابراین پس از کج شدن لایهها، منطقه تحت تأثیر هوازدگی و فرسایش قرار گرفته و سطح ناپیوستگی ایجاد شده است.
لایه D به صورت تقریباً افقی روی لایههای قدیمیِ شیبدار و فرسایشیافته قرار گرفته است.
پس D جوانترین لایهٔ رسوبی نشاندادهشده در شکل است و مرز میان D و لایههای زیرین، یک ناپیوستگی زاویهدار را نشان میدهد.
سنگی که قطعات آن داخل یک لایه قرار گرفته است، از آن لایه قدیمیتر است.
بنابراین نمیتوان لایه F را قدیمیتر از توده آذرین دانست.
بنابراین ترتیب رویدادها باید از روی همین شکل چاپ ۱۴۰۵ تعیین شود.
