معنی شعر صبح ستاره باران فارسی دوازدهم؛ آرایهها و معنی کلمات صفحه ۵۹
معنی شعر صبح ستاره باران فارسی دوازدهم صفحه ۵۹، همراه با معنی ابیات و کلمات، آرایههای ادبی، نکات زبانی و بررسی قالب شعر.
در این مطلب، معنی شعر «صبح ستارهباران» فارسی دوازدهم را بیتبهبیت و به زبان ساده بررسی میکنیم. برای هر بیت، علاوه بر معنی روان، واژههای مهم، نکات قلمرو زبانی و ادبی و در صورت نیاز مفهوم بیت را نیز میآوریم. در پایان نیز معنی واژگان مهم و خلاصهای کوتاه برای مرور بهتر شعر ارائه میشود.
معنی و آرایههای شعر صبح ستارهباران فارسی دوازدهم
قالب: غزل
وزن: مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن
درونمایه: عشق، دلدادگی، پایداری محبت و ماندگاری یاد عاشقان
بیداری ستاره در چشم جویباران
ای محبوبی که از برگهای نوازششده با قطرههای باران نیز لطیفتر و مهربانتری؛ حضور تو مانند درخشیدن و انعکاس ستاره در آب روشن جویبارها زیبا و چشمنواز است.
قلمرو زبانی:
مهربانتر: صفت تفضیلی.
جویباران: جمع جویبار.
بیداری: در اینجا درخشندگی و نمایان بودن.
در هر دو مصراع، فعل «هستی» به قرینۀ معنایی حذف شده است.
قلمرو ادبی:
مهربانتر از برگ: تشبیه.
بوسههای باران: تشخیص؛ باران مانند انسانی تصور شده که میبوسد.
بیداری ستاره: تشخیص.
چشم جویباران: تشخیص؛ برای جویبار، چشم در نظر گرفته شده است.
باران / جویبار / ستاره: مراعات نظیر.
واجآرایی «ب»: در برگ، بوسه، باران، بیداری.
لبخند گاهگاهت صبح ستارهباران
نگاه زلال و روشن تو مانند آیینهای است که زیبایی صبح و ساحل را در خود جمع کرده است و لبخندهای گاهبهگاهت مانند صبحی روشن و پر از ستاره، زیبا و درخشان است.
قلمرو زبانی:
آیینه: آینه.
گاهگاه: گاهی، هر از چند گاهی.
«ـت» در نگاهت و گاهگاهت: ضمیر پیوسته با نقش مضافالیه.
در هر دو مصراع، فعل «است» حذف شده است.
قلمرو ادبی:
آیینۀ نگاه: اضافه تشبیهی.
نگاه: مجاز از چشم.
لبخند = صبح ستارهباران: تشبیه بلیغ.
ستاره: میتواند استعاره از دندانهای سفید و درخشان محبوب باشد.
صبح / ستاره / ساحل: مراعات نظیر.
صبح: واژهآرایی.
فریادها برانگیخت از سنگ کوهساران
بازگرد؛ زیرا عشق و دوری تو چنان مرا دیوانه و خاموش کرده است که همین سکوت و اندوه من حتی سنگهای سخت کوهستان را نیز به فریاد آورده است.
قلمرو زبانی:
بازآ: بازگرد.
هوا: در اینجا عشق و میل.
خاموشی: سکوت.
جنون: دیوانگی.
برانگیخت: بلند کرد، به حرکت درآورد.
کوهساران: کوهستانها.
قلمرو ادبی:
خاموشی / فریاد: تضاد.
فریاد سنگ: تشخیص؛ سنگ مانند موجودی زنده فریاد میزند.
سنگ: نماد سختی و بیاحساسی.
سنگ / کوهساران: مراعات نظیر.
فریاد سنگ بر اثر خاموشی عاشق: اغراق.
کاین گونه فرصت از کف دادند بیشماران
ای محبوبی که مانند جویباری روان هستی، از من که همچون برگی در سایۀ تو هستم دور نشو؛ زیرا افراد بسیاری پیش از ما فرصت عشق و همراهی را از دست دادهاند.
قلمرو زبانی:
زین: از این.
مگریز: فرار نکن، دور نشو.
بیشماران: افراد بسیار.
فرصت از کف دادن: فرصت را از دست دادن.
قلمرو ادبی:
جویبار جاری: استعاره از محبوب.
سایه برگ: استعاره از عاشق و خود شاعر.
از کف دادن: کنایه از از دست دادن.
کف: ایهام تناسب؛ ۱) کف دست ۲) کف آب، که با جویبار تناسب دارد.
جویبار / برگ: مراعات نظیر.
واجآرایی «ر»: در جویبار، جاری، برگ، مگریز.
بیرون نمیتوان کرد حتی به روزگاران
تو گفتی این عشق و محبت در طول زمان در دل نشسته است؛ من پاسخ دادم عشقی که چنین در دل جای گرفته، حتی با گذشت روزگار هم از دل بیرون نمیرود.
قلمرو زبانی:
مهر: عشق و محبت.
روزگاران: روزگارها، گذشت زمان.
در مصراع دوم، واژۀ «مهر» به قرینۀ لفظی حذف شده است: «مهر را بیرون نمیتوان کرد».
قلمرو ادبی:
گفتی / گفتم: همریشگی.
روزگاران: تکرار و واژهآرایی.
مهر نشستن: تشخیص؛ محبت مانند موجودی فرض شده که مینشیند.
بیت دارای تضمین و یادآوری سخن سعدی است.
دیوار زندگی را زین گونه یادگاران
پیش از من و تو نیز عاشقان بسیاری زندگی کردهاند و عشق و یاد خود را به گونهای در جهان باقی گذاشتهاند؛ همانطور که نقش و تصویر بر دیوار باقی میماند.
قلمرو زبانی:
نقش بستند: نقش آفریدند، اثری بر جا گذاشتند.
زین گونه: از این گونه، به این شکل.
یادگاران: یادگارها و آثار بهجامانده.
قلمرو ادبی:
نقش بستن: کنایه از ماندگار شدن و اثر بر جا گذاشتن.
دیوار زندگی: اضافه تشبیهی؛ زندگی به دیوار تشبیه شده است.
نقش / دیوار: مراعات نظیر.
واجآرایی «گ»: در گونه، یادگاران.
تا در زمانه باقی است آواز باد و باران
این آواز و داستان عشق من و تو پس از رفتن ما نیز باقی خواهد ماند؛ تا زمانی که جهان برقرار است و صدای باد و باران شنیده میشود، یاد این عشق نیز از بین نمیرود.
قلمرو زبانی:
وین: و این.
نغمه: آواز و ترانه.
مانَد: میماند.
باقی: ماندگار.
قلمرو ادبی:
نغمۀ محبت: اضافه تشبیهی؛ محبت به نغمه و آواز تشبیه شده است.
باد / باران: مراعات نظیر.
«تا در زمانه باقی است آواز باد و باران»: کنایه از تا زمانی که جهان برقرار است.
آواز باد و باران: تشخیص و تصویرسازی شنیداری.
خلاصه شعر صبح ستارهباران فارسی دوازدهم
در بیتهای پایانی، شعر از عشق شخصی فراتر میرود و بر ماندگاری عشق در گذر زمان تأکید میکند. عاشقان بسیاری پیش از ما آمده و رفتهاند، اما آثار عشق آنان باقی مانده است و عشق شاعر و محبوب نیز میتواند همچون آواز باد و باران در جهان ماندگار شود.
معنی کلمات مهم شعر صبح ستارهباران
بازآ: بازگرد
هوا: در اینجا عشق و میل
خاموشی: سکوت
جنون: دیوانگی
برانگیخت: بلند کرد، به حرکت درآورد
مگریز: دور نشو، فرار نکن
زین: از این
مهر: عشق و محبت
نغمه: آواز و ترانه
وین: و این
یادگاران: آثار و یادهای باقیمانده
جویبار جاری: استعاره از محبوب.
سایه برگ: استعاره از عاشق.
خاموشی / فریاد: تضاد.
دیوار زندگی: اضافه تشبیهی.
نغمۀ محبت: اضافه تشبیهی.
از کف دادن: کنایه از از دست دادن.
نقش بستن: کنایه از ماندگار شدن.
درونمایۀ اصلی: زیبایی محبوب، دلتنگی عاشق و ماندگاری عشق.
