مطالب درسی

معنی گنج حکمت چنان باش فارسی یازدهم

معنی گنج حکمت چنان باش فارسی یازدهم + شعرخوانی صفحه ۷۴ فارسی یازدهم

معنی گنج حکمت چنان باش فارسی یازدهم

گنج حکمت «چنان باش» در صفحه ۷۴ فارسی یازدهم، حکایتی کوتاه از ابوسعید ابوالخیر است که در آن به اهمیت عمل، رشد شخصیت و شایستگی انسان اشاره می‌شود. پیام اصلی این حکایت آن است که انسان نباید تنها به بازگو کردن داستان و زندگی دیگران بسنده کند؛ بلکه باید خودش به اندازه‌ای شایسته و ارزشمند زندگی کند که دیگران درباره او سخن بگویند.

معنی گنج حکمت چنان باش

خواجه عبدالکریم، [که] خادم خاصّ شیخ ما، ابوسعید – قدس الله روحَهُ العزیز – بود، گفت: «روزی درویشی مرا بنشانده بود تا از حکایتهای شیخ ما، او را چیزی می نوشتم.»

معنی: خواجه عبدالکریم که خدمتگزار ویژه شیخ ابوسعید بود، گفت: روزی درویشی از من خواست که بنشینم و چند حکایت از زندگی و سخنان شیخ ابوسعید برای او بنویسم.

کسی بیامد که «شیخ تو را می خواند.»؛ برفتم.

معنی: شخصی آمد و گفت: شیخ تو را فراخوانده است. من نیز نزد شیخ رفتم.

چون پیش شیخ رسیدم، شیخ پرسید که چه کار می کردی؟

معنی: وقتی به نزد شیخ رسیدم، از من پرسید که مشغول انجام چه کاری بودی؟

گفتم: «درویشی حکایتی چند خواست، از آن شیخ، می نوشتم.»

معنی: گفتم: درویشی از من خواسته بود چند حکایت از شما برایش بنویسم و من مشغول نوشتن آنها بودم.

شیخ گفت: «یا عبد الکریم، حکایت نویس مباش، چنان باش که از تو حکایت کنند!»

معنی: شیخ گفت: ای عبدالکریم، فقط به نوشتن و بازگو کردن داستان دیگران مشغول نباش؛ خودت به گونه‌ای زندگی کن که شایستگی و رفتار تو آن‌قدر ارزشمند باشد که دیگران درباره تو حکایت و داستان تعریف کنند.

مفهوم گنج حکمت چنان باش

پیام اصلی این حکایت این است که انسان باید خودش اهل عمل و شایستگی باشد، نه اینکه تنها درباره خوبی‌ها و موفقیت‌های دیگران سخن بگوید. اگر کسی می‌خواهد در زندگی ارزشمند و ماندگار باشد، باید با رفتار درست، تلاش، دانش، اخلاق و کارهای نیک جایگاهی پیدا کند که دیگران او را به خوبی یاد کنند.

به بیان ساده‌تر، به جای اینکه همیشه داستان موفقیت و بزرگی دیگران را تعریف کنیم، باید خودمان تلاش کنیم تا شخصیتی شایسته و موفق داشته باشیم و زندگی ما نیز الگویی برای دیگران شود.

پیام مهم حکایت

این حکایت ما را به خودسازی و عمل کردن دعوت می‌کند. دانستن و گفتن خوب است، اما زمانی ارزش بیشتری پیدا می‌کند که انسان دانسته‌های خود را در زندگی به کار ببرد.

بنابراین، بهتر است به جای اینکه فقط درباره افراد بزرگ، کارهای خوب و موفقیت‌های دیگران صحبت کنیم، خودمان نیز برای پیشرفت و انجام کارهای ارزشمند تلاش کنیم.

خلاصه پیام حکایت:
«فقط راوی خوبی‌ها و موفقیت‌های دیگران نباش؛ خودت چنان زندگی کن که زندگی و کردار تو شایسته بازگو شدن باشد.»

قلمرو زبانی گنج حکمت چنان باش

خادم: خدمتکار، خدمتگزار

قَدَّسَ الله روحَهُ العزیز: خداوند روح عزیز او را پاک و مقدس گرداند.

ابوسعید: نام شیخ ابوسعید ابوالخیر، عارف نامدار ایرانی

حکایت‌نویس: کسی که حکایت و داستان می‌نویسد؛ در این عبارت نقش مسند دارد.

شیخ: بزرگ و پیشوا؛ در این حکایت منظور ابوسعید ابوالخیر است.

نکته دستوری

در عبارت «شیخ ما، ابوسعید»، واژه «ابوسعید» توضیح و بدلِ «شیخ ما» است؛ بنابراین «ابوسعید» نقش بدل دارد.

در عبارت «حکایت‌نویس مباش»، «حکایت‌نویس» نقش مسند دارد.

جمع‌بندی

گنج حکمت «چنان باش» در چند جمله کوتاه، درس مهمی درباره شیوه زندگی به ما می‌دهد. ارزش انسان تنها به دانستن یا سخن گفتن درباره بزرگان نیست؛ بلکه رفتار و کردار خود اوست که شخصیتش را می‌سازد.

پس بهتر است به جای اینکه همیشه درباره زندگی و موفقیت دیگران صحبت کنیم، خودمان نیز با تلاش، اخلاق نیک و رفتار شایسته به جایگاهی برسیم که دیگران از خوبی‌های ما یاد کنند.

چنان زندگی کن که از تو حکایت کنند.

اگه خوب بود امتیاز بده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا