جواب کاربرگ شماره ۸ مطالعات هشتم | پاسخ کاربرگه 8 غزنویان و سلجوقیان

در این مطلب از تاپ ناپ، جواب کاربرگ شماره ۸ مطالعات اجتماعی هشتم با موضوع «غزنویان و سلجوقیان» را می‌خوانید. پاسخ‌های جدول به‌صورت متنی آمده‌اند تا بتوانید هر مورد را در جای مناسب بنویسید؛ در پایان نیز اهمیت این دو حکومت را مقایسه می‌کنیم.

همچنین بخوانید : جواب کاربرگ شماره ۹ مطالعات هشتم | پاسخ کاربرگه 9 شخصیت های تاریخی

جواب کاربرگ شماره ۸ مطالعات اجتماعی هشتم

۱ـ به طور گروهی با مطالعهٔ درس و توجه به نقشه‌ها و نمودار خط زمان، جدول زیر را کامل کنید.

پاسخ: اطلاعات مربوط به هر سلسله را در ستون خودش بنویسید.

📌 ستون غزنویان

بنیان‌گذار: سلطان محمود غزنوی؛ در چارچوب مطالب درس، او حکومت قدرتمند غزنوی را با تصرف خراسان و گسترش قلمرو شکل داد.

شاهان مشهور: سلطان محمود غزنوی و سلطان مسعود غزنوی.

زمان و دورهٔ حکومت: بر اساس نمودار خط زمان کتاب، از حدود میانهٔ قرن چهارم تا اواخر قرن ششم هجری قمری؛ تقریباً از سال ۳۵۰ تا ۵۸۰ هجری قمری.

محدوده و قلمرو حکومت در دورهٔ قدرت:

از شمال: تا نواحی خراسان و رود جیحون.
از غرب: تا ری در مرکز ایران.
از شرق: تا بخش‌هایی از هندوستان.
از جنوب: تا بلوچستان و سواحل دریای عمان.

رویدادهای مهم:

۱ـ تصرف خراسان به دست سلطان محمود در زمان ضعف سامانیان.
۲ـ گسترش قلمرو غزنویان تا ری.
۳ـ لشکرکشی‌های سلطان محمود به هندوستان، تخریب معبد سومنات و به دست آوردن غنیمت‌های فراوان.
۴ـ پایان یافتن سرودن شاهنامهٔ فردوسی در دوران سلطان محمود.
۵ـ شکست سلطان مسعود از سلجوقیان در جنگ دندانقان و از دست رفتن بخش بزرگی از قلمرو غزنویان.

📌 ستون سلجوقیان

بنیان‌گذار: طغرل سلجوقی.

شاهان مشهور: آلب‌ارسلان و ملکشاه سلجوقی.

زمان و دورهٔ حکومت: بر اساس نمودار خط زمان کتاب، از اوایل قرن پنجم تا اواخر قرن ششم هجری قمری؛ تقریباً از سال ۴۳۰ تا ۵۹۰ هجری قمری.

محدوده و قلمرو حکومت با توجه به نقشهٔ کتاب:

از شمال: تا نواحی خوارزم، پیرامون دریای خزر و مرزهای قفقاز.
از غرب: تا آسیای صغیر، شام و دریای مدیترانه.
از شرق: تا ماوراءالنهر.
از جنوب: تا خلیج فارس، دریای عمان و بخش‌هایی از شبه‌جزیرهٔ عربستان.

رویدادهای مهم:

۱ـ پیروزی طغرل بر سلطان مسعود غزنوی و تشکیل حکومت سلجوقیان.
۲ـ تصرف بغداد به دست طغرل و پایان دادن به حکومت آل‌بویه در آنجا.
۳ـ شکست رومیان در نبرد ملازگرد در سال ۴۶۳ هجری قمری و گسترش قلمرو سلجوقیان در آسیای صغیر.
۴ـ رسیدن حکومت به اوج قدرت و وسعت در زمان ملکشاه و رونق اصفهان، پایتخت سلجوقیان.
۵ـ آغاز اختلاف و جنگ بر سر جانشینی پس از مرگ ملکشاه و ضعیف شدن حکومت تا سقوط آن.

۲ـ همفکری کنید و با مقایسهٔ قلمرو و رویدادهای مهم دوران غزنویان و سلجوقیان، بگویید کدام‌یک از این سلسله‌ها در تاریخ ایران، اهمیت بیشتری داشته‌اند. چرا؟

پاسخ: سلجوقیان اهمیت بیشتری داشتند؛ زیرا حکومت گسترده‌تری تشکیل دادند که از ماوراءالنهر تا دریای مدیترانه امتداد داشت و بخش بزرگی از ایران را یکپارچه کرد. پیروزی آن‌ها در نبرد ملازگرد نیز باعث گسترش قلمروشان در آسیای صغیر شد. در دوران قدرت سلجوقیان، با کمک وزیران ایرانی مانند خواجه نظام‌الملک، ادارهٔ کشور سامان یافت و شهرهایی مانند اصفهان رونق گرفتند. البته پس از مرگ ملکشاه، اختلاف بر سر جانشینی باعث ضعف این حکومت شد.

✅ پاسخ کوتاه برای نوشتن در کاربرگ: سلجوقیان؛ چون قلمرو وسیع‌تری داشتند، بخش بزرگی از ایران را یکپارچه کردند و در دورهٔ قدرت آن‌ها، ادارهٔ کشور و شهرهایی مانند اصفهان رونق یافت.

مطالب پیشنهادی :

جواب کاربرگ شماره ۷ مطالعات هشتم | پاسخ کاربرگه 7 نمودار علت و معلول

جواب کاربرگ شماره ۶ مطالعات هشتم | پاسخ کاربرگه 6 منشور حکومتی امام علی (ع)