جواب درس دهم مطالعات چهارم | مورخان چگونه گذشته را مطالعه می کنند؟
پاسخ کامل فعالیت های درس دهم مطالعات چهارم «مورخان چگونه گذشته را مطالعه می کنند؟» شامل جواب فعالیت صفحه ۴۹ کتاب.
ظرفها، نوشتهها و بناهای قدیمی به ما کمک میکنند زندگی مردم گذشته را بشناسیم. در درس دهم مطالعات اجتماعی چهارم «مورّخان چگونه گذشته را مطالعه میکنند؟» با کار مورّخان و باستانشناسان آشنا میشویم. پاسخ پرسش صفحه ۴۸، فعالیت صفحه ۴۹ و بخش «به کار ببندیم» صفحه ۵۰ را در این مطلب میخوانیم.
مطالعات اجتماعی چهارم صفحه ۴۸ با جواب
آیا شما تاکنون به موزه رفتهاید؟
پاسخ: نمونه پاسخ: بله، همراه خانوادهام به موزه رفتهام و ظرفها، سکّهها و وسایل قدیمی را دیدهام.
اگر تاکنون به موزه نرفتهاید، میتوانید بنویسید: «خیر، هنوز به موزه نرفتهام، امّا دوست دارم از نزدیک آثار تاریخی را ببینم.»
جواب فعالیت صفحه ۴۹ مطالعات چهارم
به تصویرها توجّه کنید. اینها نمونهی وسایلی هستند که باستانشناسان در منطقهی ایلام کشف کردهاند و اکنون در موزهها نگهداری میشوند.

الف) حدس بزنید این وسایل چیستند؟
(۱) ………، (۲) ………، (۳) ………، (۴) ………، (۵) ………، (۶) مُهری که بر روی نامهها و فرمانها میزدند.
پاسخ:
۱) کوزهی سفالی
۲) جام سفالیِ نقشدار
۳) لوح سنگیِ نقشبرجسته
۴) جام فلزیِ نقشدار
۵) کلاهخود
🔎 در نقشبرجسته، شکل انسانها یا چیزهای دیگر از سطح زمینه برجستهتر است. تصویر شمارهی ۳ چنین اثری را نشان میدهد.
ب) به نظر شما باستانشناسان با مطالعهی وسایلی که در این صفحه میبینید، به چه نکاتی دربارهی تمدّن ایلام پی میبرند؟
مثال: ــ ایلامیها آثار هنری داشتهاند.
پاسخ: از این آثار میتوان فهمید که ایلامیها در ساخت ظرف، کار با فلز و ایجاد نقشهای هنری مهارت داشتهاند. هر وسیله اطلاعاتی به ما میدهد:
کوزه و جام سفالی: با سفالگری آشنا بودهاند و ظرفهای گوناگون میساختهاند.
جام فلزی و کلاهخود: فلزکاری میدانستهاند و وسایل فلزی میساختهاند.
نقشبرجسته و نقش روی ظرفها: در ساخت آثار هنری مهارت داشتهاند؛ از این نقشها میتوان دربارهی پوشاک و وسایل آنها نیز اطلاعاتی به دست آورد.
کلاهخود: برای محافظت از سر در جنگ، وسیلهی مخصوص داشتهاند.
مُهر: برای نامهها و فرمانهای خود از مُهر استفاده میکردهاند.
جواب به کار ببندیم صفحه ۵۰ مطالعات چهارم
۱ـ از بزرگترها دربارهی موزهای که در شهر یا استان شما وجود دارد، سؤال کنید. از آنها بخواهید در نزدیکترین تعطیلات شما را به آنجا ببرند.
پاسخ: از بزرگترها نام یک موزه در شهر یا استان خود را بپرسید و دربارهی آثاری که در آن نگهداری میشود، گفتوگو کنید. سپس از آنها بخواهید برای بازدید در تعطیلات برنامهریزی کنند.
نمونه درخواست: «دوست دارم وسایل قدیمی را از نزدیک ببینم. میتوانیم در تعطیلات به یکی از موزههای استانمان برویم؟»
۲ـ از پدربزرگ یا مادربزرگتان بخواهید یک وسیلهی قدیمی را که مورد استفادهشان بوده است، به شما نشان دهند و بگویند مربوط به چند سال پیش است. سپس موضوع را در کلاس تعریف کنید.
پاسخ: نمونهی فرضی برای تعریف در کلاس: «مادربزرگم یک اتوی زغالی به من نشان داد و گفت حدود پنجاه سال پیش از آن استفاده میکردند. داخل اتو زغال داغ میگذاشتند تا گرم شود و با آن لباسها را صاف میکردند.»
نام وسیله، روش استفاده و تعداد سالها را براساس توضیح واقعی پدربزرگ یا مادربزرگ خودتان بنویسید.
۳ـ با گل سفال، چند نمونه ظرف سفالی را که مردم در زمانهای قدیم از آنها استفاده میکردهاند، بسازید. این ظرفها را در محلّ مناسبی به نمایش بگذارید.
پاسخ: میتوانید یک کاسه، یک کوزهی کوچک و یک جام بسازید. برای ساخت کاسه، گل را گرد کنید و با فشار آرام انگشت، وسط آن را گود کنید. برای ساخت کوزه و جام، گل را شکل دهید و لبههای آن را صاف کنید. سپس ظرفها را در محلّی که معلّم مشخص میکند، بگذارید تا خشک شوند و آنها را به نمایش بگذارید.
۴ـ الف) در این جدول، نشانههایی از خطّ تصویری مشاهده میکنید. این جدول را کامل کنید و برای بقیهی کلمهها نشانهای طرّاحی کنید.

پاسخ: برای خانههای خالی میتوانید این نشانههای ساده را بکشید:
خورشید: یک دایره با چند خط کوتاه دور آن.
ماه: یک هلال.
ماهی: یک بدن بیضیشکل با دم و چشم.
باران: یک ابر با چند قطره زیر آن.
کودک: یک آدمک کوچک.
نیزه: یک خط بلند با نوک مثلّثی.
این نشانهها پیشنهادی هستند؛ میتوانید شکل دیگری بکشید که معنی کلمه را بهخوبی نشان دهد.
ب) آیا میتوانید جملهای به خطّ تصویری بنویسید و به دوستتان بدهید تا بخواند؟
پاسخ: نمونه جمله: «کودک به رودخانه رفت.» برای نشان دادن آن، از راست به چپ، نشانهی کودک، نشانهی رفتن و نشانهی رودخانه را بکشید. سپس تصویر را به دوستتان بدهید تا معنی آن را حدس بزند.
خلاصه درس دهم مطالعات چهارم
دانش تاریخ به ما کمک میکند با زندگی مردم گذشته آشنا شویم. باستانشناسان بناها، اشیا و وسایل قدیمی را کشف و بررسی میکنند. مورّخان نیز با طرح پرسش و مطالعهی مدارک و شواهد، دربارهی رویدادها و زندگی گذشتگان تحقیق میکنند و از یافتههای باستانشناسان کمک میگیرند. آثار تاریخی باارزشاند و معمولاً در موزهها نگهداری میشوند تا مردم بتوانند با دیدن آنها، گذشته را بهتر بشناسند.
مطالب پیشنهادی:
جواب درس نهم مطالعات چهارم | نخستین شهرها چگونه به وجود آمدند؟
جواب درس هشتم مطالعات چهارم | نخستین روستاها چگونه به وجود آمدند؟
جواب درس هفتم مطالعات چهارم | جغرافیدانان چگونه محیط های زندگی را مطالعه می کنند؟





