مطالب درسی

معنی و آرایه‌ های نیایش الهی فارسی دهم صفحه ۱۵۱؛ معنی کلمات و نکات زبانی

معنی نیایش الهی فارسی دهم صفحه ۱۵۱، همراه با معنی کلمات و عبارت‌ها، آرایه‌های ادبی و نکات زبانی و مفهومی متن.

در این مطلب معنی نیایش فارسی دهم صفحه ۱۵۱ را به صورت کامل و بند به بند بررسی می‌کنیم. معنی روان متن «الهی»، معنی واژه‌های دشوار، آرایه‌های ادبی، نکات زبانی و مفهوم هر قسمت در ادامه آمده است.

📘 مشخصات نیایش:
کتاب: فارسی دهم
عنوان: نیایش «الهی»
صفحه: ۱۵۱
نوع متن: نثر ادبی و عارفانه
موضوع: نیایش با خداوند و درخواست محبت، رحمت، هدایت و یاری از او

معنی نیایش فارسی دهم صفحه ۱۵۱

الهی به حرمت آن نام که تو خوانی و به حرمت آن صفت که تو چنانی، دریاب که می‌توانی.
✓ معنی روان: خدایا، تو را به احترام نام و صفات شایسته‌ات سوگند می‌دهم که به فریاد ما برسی و یاری‌مان کنی؛ زیرا تنها تو توانایی کمک کردن به ما را داری.

واژه‌ها: الهی: خدایا؛ حرمت: احترام، بزرگی و ارجمندی؛ صفت: ویژگی؛ چنانی: آن‌گونه هستی؛ دریاب: به فریاد برس، یاری کن.

آرایه‌ها: نثر عبارت آهنگین و مسجع است و هماهنگی واژه‌ها و ساخت جمله، موسیقی دلنشینی ایجاد کرده است.

نکته زبانی: در آغاز عبارت، مفهوم «تو را سوگند می‌دهم» به قرینۀ معنایی حذف شده است.

⭐ مفهوم: درخواست یاری از خداوند و اعتراف به قدرت و توانایی او.
الهی، عاجز و سرگردانم؛ نه آنچه دارم، دانم و نه آنچه دانم، دارم.
✓ معنی روان: خدایا، ناتوان و حیرانم؛ نه ارزش و حقیقت آنچه را در اختیار دارم به‌درستی می‌شناسم و نه آنچه را می‌دانم و می‌شناسم، در وجود و عمل خود دارم.

واژه‌ها: عاجز: ناتوان؛ سرگردان: حیران، سرگشته؛ دانم: می‌دانم؛ دارم: در اختیار دارم.

آرایه‌ها: دانم / دارم: جناس؛ تکرار آوای «ن» در عبارت، واج‌آرایی ایجاد کرده است؛ تقابل «دانستن» و «داشتن» نیز به زیبایی و تأثیرگذاری سخن افزوده است.

⭐ مفهوم: اعتراف انسان به ناتوانی، حیرانی و محدود بودن شناخت خود در برابر خداوند.
الهی، در دل‌های ما جز تخم محبت مکار و بر جان‌های ما جز الطاف و مرحمت خود منگار و بر کشت‌های ما جز باران رحمت خود مبار. به لطف، ما را دست گیر و به کرم، پای دار.
✓ معنی روان: خدایا، در دل ما چیزی جز عشق و محبت قرار نده؛ جان ما را مشمول لطف و مهربانی خود گردان و بر کردار و اعمال ما باران رحمتت را فرو فرست. با لطف خود ما را یاری کن و با بخشندگی و بزرگواری‌ات ثابت‌قدم و استوار نگه دار.

واژه‌ها: تخم: دانه، بذر؛ محبت: دوستی، مهر؛ مکار: نکار؛ الطاف: جمع لطف، مهربانی‌ها؛ مرحمت: مهربانی؛ منگار: در اینجا قرار مده و نقش مکن؛ کِشت: زراعت و محصول؛ در این عبارت اشاره به اعمال و کردار انسان دارد؛ مبار: نباران؛ کرم: بخشندگی و بزرگواری؛ پای دار: پابرجا و استوار نگه دار.

آرایه‌ها: تخم محبت: اضافه تشبیهی؛ محبت به بذری تشبیه شده که در دل کاشته می‌شود.
کشت: استعاره از کردار و اعمال انسان.
باران رحمت: اضافه تشبیهی؛ رحمت خداوند به باران تشبیه شده است.
دست گیر: کنایه از یاری و کمک کردن.
تخم، مکار، کشت، باران و مبار: مراعات نظیر و تناسب معنایی.
مکار / منگار / مبار: هماهنگی آوایی و سجع.

⭐ مفهوم: درخواست عشق، رحمت، هدایت و یاری از خداوند و آرزوی استواری در مسیر درست زندگی.
الهی، حجاب‌ها را از راه بردار و ما را به ما مگذار.
✓ معنی روان: خدایا، موانع شناخت و هدایت را از مسیر ما کنار بزن و ما را به حال خودمان رها نکن.

واژه‌ها: حجاب: پرده، پوشش؛ مگذار: رها مکن.

آرایه‌ها: حجاب: استعاره از موانع، گمراهی‌ها و چیزهایی که انسان را از شناخت حقیقت بازمی‌دارند؛ راه: می‌تواند در مفهوم مسیر هدایت و رسیدن به حقیقت در نظر گرفته شود.

⭐ مفهوم: درخواست هدایت از خداوند و پناه بردن به او برای رهایی از گمراهی و نفس انسان.

معنی کلمات نیایش فارسی دهم صفحه ۱۵۱

الهی: خدایا
حرمت: احترام، ارجمندی
صفت: ویژگی
دریاب: یاری کن، به فریاد برس
عاجز: ناتوان
سرگردان: حیران، سرگشته
محبت: مهر و دوستی
الطاف: مهربانی‌ها، لطف‌ها
مرحمت: مهربانی
کشت: زراعت، محصول؛ در متن استعاره از اعمال و کردار
رحمت: مهربانی
کرم: بخشندگی و بزرگواری
دست گیر: یاری کن
پای دار: استوار و پابرجا نگه دار
حجاب: پرده و پوشش؛ در متن مانع شناخت و هدایت
مگذار: رها مکن

آرایه های ادبی نیایش فارسی دهم

دانم / دارم: جناس
تکرار «ن»: واج‌آرایی
تخم محبت: اضافه تشبیهی
باران رحمت: اضافه تشبیهی
کشت: استعاره از کردار و اعمال انسان
دست گرفتن: کنایه از یاری کردن
حجاب: استعاره از موانع شناخت و هدایت
تخم، کشت، باران: مراعات نظیر
مکار، منگار، مبار: سجع و هماهنگی آوایی

مفهوم کلی نیایش فارسی دهم چیست؟

نیایش «الهی» بیانگر فروتنی و نیاز انسان در برابر خداوند است. نیایشگر به ناتوانی و سرگردانی خود اعتراف می‌کند و از خداوند می‌خواهد دل او را سرشار از محبت سازد، رحمت خود را بر زندگی و اعمالش فرو فرستد، او را یاری کند و موانع رسیدن به حقیقت را از مسیرش بردارد.

خلاصه معنی نیایش الهی فارسی دهم

خلاصه: خدایا، تنها تو می‌توانی به ما کمک کنی. ما انسان‌هایی ناتوان و سرگردان هستیم؛ پس دل‌هایمان را سرشار از محبت کن، لطف و رحمتت را شامل حال ما گردان، در مسیر زندگی یاری‌مان کن، ما را ثابت‌قدم نگه دار و موانع هدایت و شناخت حقیقت را از راهمان بردار.

نکات مهم امتحانی نیایش فارسی دهم

دریاب: یاری کن، به فریاد برس
دانم / دارم: جناس
تخم محبت: اضافه تشبیهی
باران رحمت: اضافه تشبیهی
کشت: استعاره از اعمال و کردار
دست گیر: کنایه از یاری کردن
حجاب: استعاره از موانع شناخت و هدایت
تخم، کشت و باران: مراعات نظیر
مفهوم کلی: نیاز انسان به هدایت، محبت، لطف و رحمت خداوند
بیشتر بخوانید:
اگه خوب بود امتیاز بده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا