مطالب درسی

سوالات متن فصل سیزدهم علوم هفتم با جواب؛ فصل ۱۳ سفر غذا

نمونه سوال، پرسش‌های تشریحی، تعریف‌ها و جای خالی فصل سیزدهم علوم هفتم سفر غذا، همراه با پاسخ کامل.

در این مطلب سوالات فصل سیزدهم علوم هفتم «سفر غذا» را با جواب‌های دقیق، کوتاه و امتحانی آماده کرده‌ایم. سؤال‌ها مهم‌ترین مطالب فصل مانند گوارش غذا، لوله گوارش، دهان و دندان، آنزیم‌ها، بلع، معده، روده باریک و جذب مواد مغذی، روده بزرگ، کبد، صفرا و نقش تغذیه در وزن و سلامت بدن را پوشش می‌دهند.

⭐ راهنمای شب امتحان: اگر فرصت کمی دارید، ابتدا سؤال‌های ستاره‌دار را بخوانید. در این فصل مهم است که مسیر حرکت غذا از دهان تا مخرج و اتفاقی را که در هر بخش دستگاه گوارش رخ می‌دهد، به ترتیب یاد بگیرید.

سوالات فصل سیزدهم علوم هفتم با جواب

گوارش و دستگاه گوارش

۱- گوارش چیست؟ ⭐

✓ پاسخ: فرایندی است که طی آن غذا به اندازه‌ای ریز و تجزیه می‌شود که به مولکول‌های قابل جذب تبدیل شود و مواد آن بتوانند وارد خون شوند.

۲- دستگاه گوارش چه کاری انجام می‌دهد؟ ⭐

✓ پاسخ: غذا را گوارش می‌کند تا مواد مغذی آن به مولکول‌های قابل جذب تبدیل شوند و بتوانند به یاخته‌های بدن برسند.

۳- دو بخش اصلی دستگاه گوارش کدام‌اند؟ ⭐

✓ پاسخ: لوله گوارش و اندام‌های مرتبط با آن مانند غده‌های بزاقی، کبد و لوزالمعده.

۴- لوله گوارش چیست؟ ⭐

✓ پاسخ: لوله‌ای پرپیچ‌وخم است که از دهان شروع می‌شود و به مخرج ختم می‌شود.

۵- بخش‌های لوله گوارش را به ترتیب بنویسید. ⭐

دهان ← حلق ← مری ← معده ← باریک‌روده ← فراخ‌روده ← مخرج

۶- دیواره لوله گوارش از چه نوع بافت‌هایی ساخته شده است؟ ⭐

✓ پاسخ: از بافت‌های پوششی، پیوندی و ماهیچه‌ای.

از دهان تا معده

۷- غذا در دهان چگونه به توده‌ای خمیری تبدیل می‌شود؟ ⭐

✓ پاسخ: دندان‌ها غذا را ریز می‌کنند و حرکات زبان باعث می‌شود غذا با بزاق مخلوط و به صورت توده‌ای خمیری درآید.

۸- بزاق دهان دارای چه موادی است و از کجا ترشح می‌شود؟ ⭐

✓ پاسخ: بزاق دارای آب و آنزیم است و از غده‌های بزاقی ترشح می‌شود.

۹- آنزیم چیست؟ ⭐

✓ پاسخ: آنزیم‌ها مولکول‌هایی هستند که سرعت واکنش‌های شیمیایی را افزایش می‌دهند.

۱۰- آنزیم بزاقی چه نقشی در گوارش دارد؟ ⭐

✓ پاسخ کوتاه: نوعی آنزیم بزاقی در تجزیه نشاسته به قند ساده نقش دارد.

۱۱- دندان‌ها از نظر شکل و کار چه انواعی دارند؟ ⭐

✓ پاسخ: دندان‌های پیش: برای بریدن غذا
دندان‌های نیش: برای پاره کردن غذا
دندان‌های آسیا: برای خرد و آسیاب کردن غذا

۱۲- چرا خوردن شیرینی و شکلات می‌تواند باعث پوسیدگی دندان شود؟ ⭐

✓ پاسخ: مواد قندی غذای باکتری‌های دهان هستند. این باکتری‌ها اسید تولید می‌کنند و اسید مینای دندان را از بین می‌برد و سبب پوسیدگی می‌شود.

۱۳- چرا خوردن لقمه‌های کوچک برای گوارش بهتر است؟

✓ پاسخ: لقمه کوچک بیشتر جویده و بهتر با بزاق مخلوط می‌شود؛ بنابراین گوارش آن آسان‌تر است.

۱۴- بلع چیست؟ ⭐

✓ پاسخ: به فرایند فرو بردن غذا و هدایت آن از دهان به سمت مری، بلع گفته می‌شود.

۱۵- هنگام بلع چه اتفاقی در حلق می‌افتد؟ ⭐

✓ پاسخ: هنگام بلع فقط راه ورود غذا به مری باز می‌ماند و راه‌های دیگر بسته می‌شوند تا غذا وارد مری شود.

۱۶- غذا چگونه در مری به سمت معده حرکت می‌کند؟ ⭐

✓ پاسخ: ماهیچه‌های دیواره مری منقبض و منبسط می‌شوند و غذا را به سمت پایین و معده می‌رانند.

گوارش در معده

۱۷- در معده چه اتفاقی برای غذا می‌افتد؟ ⭐

✓ پاسخ: غذا مدتی در معده می‌ماند و با شیره گوارشی معده مخلوط و نرم‌تر می‌شود.

۱۸- شیره گوارشی معده را چه یاخته‌هایی ترشح می‌کنند؟

✓ پاسخ: یاخته‌های پوششی معده.

۱۹- شیره گوارشی معده چه موادی دارد؟ ⭐

✓ پاسخ: آنزیم و اسید.

۲۰- انقباض ماهیچه‌های دیواره معده چه کمکی به گوارش می‌کند؟ ⭐

✓ پاسخ: باعث می‌شود غذا با شیره گوارشی خوب مخلوط و نرم‌تر شود.

۲۱- غذا پس از معده وارد کدام بخش می‌شود؟

✓ پاسخ: وارد باریک‌روده (روده باریک) می‌شود.

۲۲- مدت ماندن غذا در معده به چه چیزی بستگی دارد؟

✓ پاسخ: به نوع غذایی که خورده‌ایم بستگی دارد؛ غذاهای چرب مدت بیشتری در معده می‌مانند.

روده باریک؛ گوارش نهایی و جذب

۲۳- محل گوارش نهایی غذا کجاست؟ ⭐

✓ پاسخ: باریک‌روده.

۲۴- گوارش نهایی غذا در روده باریک چگونه انجام می‌شود؟ ⭐

✓ پاسخ: با کمک آنزیم‌های گوارشی مختلف که بیشتر مواد مغذی را تجزیه و گوارش می‌کنند.

۲۵- بیشتر آنزیم‌های مورد نیاز روده باریک در کجا ساخته می‌شوند؟ ⭐

✓ پاسخ: در لوزالمعده یا پانکراس.

۲۶- آنزیم‌های لوزالمعده چگونه وارد روده باریک می‌شوند؟

✓ پاسخ: از طریق مجرایی وارد ابتدای روده باریک می‌شوند.

۲۷- جذب مواد مغذی چیست؟ ⭐

✓ پاسخ: مواد مغذی گوارش‌شده از یاخته‌های پوششی روده عبور می‌کنند و وارد مویرگ‌های خونی می‌شوند.

۲۸- جذب همه مواد مغذی در کدام قسمت لوله گوارش انجام می‌شود؟ ⭐

✓ پاسخ: در باریک‌روده.

۲۹- چین‌ها، پرزها و ریزپرزهای روده باریک چه اهمیتی دارند؟ ⭐

✓ پاسخ: سطح داخلی روده را بسیار افزایش می‌دهند و در نتیجه امکان جذب مقدار بیشتری از مواد مغذی فراهم می‌شود.
💡 نکته مفهومی: هرچه سطح تماس روده باریک با مواد غذایی بیشتر باشد، جذب مواد مغذی بهتر و بیشتر انجام می‌شود. به همین دلیل وجود چین، پرز و ریزپرز اهمیت دارد.

روده بزرگ و مواد باقی‌مانده

۳۰- مواد گوارش‌نشده پس از روده باریک وارد کجا می‌شوند؟

✓ پاسخ: وارد فراخ‌روده (روده بزرگ) می‌شوند.

۳۱- چه موادی در روده بزرگ جذب می‌شوند؟ ⭐

✓ پاسخ: بخشی از آب و مواد معدنی.

۳۲- اگر روده بزرگ آب و مواد معدنی را جذب نکند چه اتفاقی می‌افتد؟ ⭐

✓ پاسخ: بدن با کم‌آبی و کمبود مواد معدنی روبه‌رو می‌شود.

۳۳- باکتری‌های مفید روده بزرگ چه کاری انجام می‌دهند؟ ⭐

✓ پاسخ: از مواد گوارش‌نشده مانند سلولز تغذیه می‌کنند و ویتامین K و برخی ویتامین‌های گروه B را می‌سازند.

۳۴- خوردن روزانه سبزی و میوه چه اثری بر دستگاه گوارش دارد؟ ⭐

✓ پاسخ: سلولز موجود در آن‌ها باعث افزایش حرکات روده بزرگ و آسان‌تر شدن دفع می‌شود.

۳۵- مدفوع چگونه به سمت مخرج حرکت می‌کند؟

✓ پاسخ: با انقباض ماهیچه‌های روده بزرگ به سمت مخرج حرکت می‌کند.

کبد و صفرا

۳۶- خون سرشار از مواد مغذیِ روده باریک ابتدا وارد کدام اندام می‌شود؟ ⭐

✓ پاسخ: ابتدا وارد کبد می‌شود.

۳۷- مهم‌ترین کارهای کبد در این فصل چیست؟ ⭐

✓ پاسخ: کبد:
۱- بسیاری از مواد مغذی را ذخیره می‌کند.
۲- بر اساس نیاز بدن مواد مغذی را به تدریج وارد خون می‌کند.
۳- برخی مواد مورد نیاز بدن را می‌سازد.
۴- صفرا تولید می‌کند.

۳۸- صفرا در کجا ساخته و در کجا ذخیره می‌شود؟ ⭐

✓ پاسخ: در کبد ساخته و در کیسه صفرا ذخیره می‌شود.

۳۹- صفرا در گوارش چه ماده‌ای نقش دارد؟ ⭐

✓ پاسخ: در گوارش چربی‌ها نقش دارد.

کربوهیدرات، وزن و سلامت

۴۰- اگر بیش از نیاز بدن کربوهیدرات بخوریم چه اتفاقی می‌افتد؟ ⭐

✓ پاسخ: کبد از کربوهیدرات اضافی برای ساخت چربی استفاده می‌کند و زیاده‌روی می‌تواند باعث اضافه‌وزن شود.

۴۱- اضافه‌وزن چه خطرهایی برای سلامت دارد؟ ⭐

✓ پاسخ: خطر فشار خون بالا و بیماری‌های قلبی در افراد دارای اضافه‌وزن بیشتر است.

۴۲- کمبود وزن چه خطری دارد؟

✓ پاسخ: احتمال پوکی استخوان در افراد دارای کمبود وزن بیشتر است.

۴۳- چه عواملی می‌توانند با وزن بدن ارتباط داشته باشند؟

✓ پاسخ: ماهیچه‌ها، استخوان‌ها، بافت چربی، قد، نوع و مقدار غذا و میزان ورزش و فعالیت بدنی.

۴۴- چرا نوع تغذیه برای سلامت اهمیت دارد؟ ⭐

✓ پاسخ: زیرا تغذیه ناسالم می‌تواند در بروز بیماری‌هایی مانند دیابت، بیماری‌های قلبی ـ عروقی و برخی بیماری‌های دیگر نقش داشته باشد.

۴۵- چه کسی می‌تواند برای داشتن برنامه غذایی مناسب به ما کمک کند؟

✓ پاسخ: کارشناس تغذیه می‌تواند متناسب با نیاز و شرایط هر فرد برنامه غذایی مناسب ارائه کند.

سوالات مفهومی فصل سیزدهم

۴۶- چرا غذا باید پیش از جذب گوارش شود؟ ⭐

✓ پاسخ: زیرا بسیاری از مولکول‌های غذا در ابتدا بزرگ‌اند و نمی‌توانند از غشای یاخته‌های روده عبور کنند؛ گوارش آن‌ها را به مولکول‌های کوچک و قابل جذب تبدیل می‌کند.

۴۷- چرا روده باریک هم محل گوارش نهایی و هم محل جذب است؟ ⭐

✓ پاسخ: چون در آن آنزیم‌ها گوارش مواد را کامل می‌کنند و سپس مولکول‌های کوچک مواد مغذی از دیواره روده عبور کرده و وارد خون می‌شوند.

۴۸- چرا شکل پرچین و پرزدار روده باریک برای جذب مناسب است؟

✓ پاسخ: زیرا این ساختار سطح جذب را بسیار افزایش می‌دهد و مواد بیشتری می‌توانند وارد خون شوند.

درست یا نادرست فصل سیزدهم علوم هفتم

۱- گوارش، غذا را به مولکول‌های قابل جذب تبدیل می‌کند. ✅ درست

۲- لوله گوارش از معده شروع می‌شود. ❌ نادرست

۳- بزاق دهان دارای آب و آنزیم است. ✅ درست

۴- نوعی آنزیم بزاقی در تجزیه نشاسته به قند ساده نقش دارد. ✅ درست

۵- اسید تولیدشده توسط باکتری‌های دهان می‌تواند مینای دندان را از بین ببرد. ✅ درست

۶- هنگام بلع همه راه‌های حلق باز می‌مانند. ❌ نادرست

۷- ماهیچه‌های دیواره مری در حرکت غذا نقش دارند. ✅ درست

۸- شیره گوارشی معده دارای آنزیم و اسید است. ✅ درست

۹- غذاهای چرب معمولاً زمان کمتری در معده می‌مانند. ❌ نادرست

۱۰- محل گوارش نهایی غذا باریک‌روده است. ✅ درست

۱۱- بیشتر آنزیم‌های باریک‌روده در لوزالمعده ساخته می‌شوند. ✅ درست

۱۲- مواد مغذی از یاخته‌های پوششی روده عبور کرده و وارد مویرگ می‌شوند. ✅ درست

۱۳- روده بزرگ بخشی از آب و مواد معدنی را جذب می‌کند. ✅ درست

۱۴- کبد صفرا را ذخیره می‌کند. ❌ نادرست

۱۵- صفرا در کبد ساخته و در کیسه صفرا ذخیره می‌شود. ✅ درست

۱۶- مصرف بسیار زیاد کربوهیدرات ممکن است باعث افزایش چربی بدن شود. ✅ درست

جای خالی‌های مهم فصل سیزدهم

۱- تبدیل غذا به مولکول‌های قابل جذب را گوارش می‌گویند.

۲- لوله گوارش از دهان شروع و به مخرج ختم می‌شود.

۳- بزاق از غده‌های بزاقی ترشح می‌شود.

۴- آنزیم‌ها سرعت واکنش‌های شیمیایی را افزایش می‌دهند.

۵- غذا بعد از حلق وارد مری می‌شود.

۶- شیره گوارشی معده دارای آنزیم و اسید است.

۷- محل گوارش نهایی غذا باریک‌روده است.

۸- بیشتر آنزیم‌های باریک‌روده در لوزالمعده ساخته می‌شوند.

۹- بخشی از آب و مواد معدنی در فراخ‌روده جذب می‌شوند.

۱۰- باکتری‌های روده بزرگ ویتامین K و برخی ویتامین‌های گروه B را تولید می‌کنند.

۱۱- خون سرشار از مواد مغذی روده ابتدا وارد کبد می‌شود.

۱۲- صفرا در کیسه صفرا ذخیره می‌شود.

۱۳- صفرا در گوارش چربی‌ها نقش دارد.

⭐ مهم‌ترین سوالات فصل سیزدهم برای شب امتحان

اگر زمان کمی دارید، حداقل این سؤال‌ها را کاملاً بلد باشید:

  1. گوارش چیست؟
  2. بخش‌های لوله گوارش را به ترتیب بنویسید.
  3. غذا در دهان چگونه گوارش می‌شود؟
  4. آنزیم چیست و آنزیم بزاقی چه نقشی دارد؟
  5. چرا مواد قندی باعث پوسیدگی دندان می‌شوند؟
  6. بلع چگونه انجام می‌شود؟
  7. غذا چگونه در مری حرکت می‌کند؟
  8. شیره معده چه موادی دارد؟
  9. محل گوارش نهایی غذا کجاست؟
  10. لوزالمعده چه نقشی در گوارش دارد؟
  11. جذب مواد مغذی چگونه انجام می‌شود؟
  12. چین‌ها و پرزهای روده باریک چه اهمیتی دارند؟
  13. روده بزرگ چه موادی را جذب می‌کند؟
  14. باکتری‌های مفید روده بزرگ چه کاری انجام می‌دهند؟
  15. کبد چه وظایفی دارد؟
  16. صفرا کجا ساخته و ذخیره می‌شود و چه نقشی دارد؟
  17. مصرف بیش از اندازه کربوهیدرات چه نتیجه‌ای دارد؟

جمع‌بندی فصل سیزدهم علوم هفتم

در فصل «سفر غذا» مسیر غذا را از دهان تا مخرج دنبال می‌کنیم. غذا ابتدا در دهان خرد و با بزاق مخلوط می‌شود، سپس از حلق و مری به معده می‌رسد. در معده با شیره گوارشی مخلوط می‌شود و پس از آن وارد باریک‌روده می‌شود؛ جایی که گوارش نهایی و جذب مواد مغذی انجام می‌شود.

مواد گوارش‌نشده سپس وارد فراخ‌روده می‌شوند و بخشی از آب و مواد معدنی آن‌ها جذب می‌شود. همچنین با نقش مهم کبد، لوزالمعده و صفرا در فرایند گوارش و با تأثیر نوع تغذیه و فعالیت بدنی بر وزن و سلامت آشنا می‌شویم.

📘 روش پیشنهادی مطالعه: یک مسیر ساده روی کاغذ بکشید: دهان ← حلق ← مری ← معده ← روده باریک ← روده بزرگ ← مخرج. زیر نام هر بخش فقط یک یا دو وظیفه اصلی آن را بنویسید. اگر بتوانید این مسیر را بدون نگاه کردن به کتاب توضیح دهید، بخش بزرگی از فصل را یاد گرفته‌اید.
اگه خوب بود امتیاز بده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا