مطالب درسی

سوالات متن فصل چهارم علوم هفتم با جواب؛ فصل ۴ مواد پیرامون ما

نمونه سوال، پرسش‌های تشریحی، تعریف‌ها و جای خالی فصل چهارم علوم هفتم مواد پیرامون ما، همراه با پاسخ کامل.

در این مطلب سوالات فصل چهارم علوم هفتم «مواد پیرامون ما» را با جواب‌های دقیق، کوتاه و امتحانی آماده کرده‌ایم. سؤال‌ها از مهم‌ترین مطالب کتاب علوم هفتم انتخاب شده‌اند و موضوعاتی مانند مواد طبیعی، ویژگی مواد، سختی، انعطاف‌پذیری، رسانایی، استحکام، چگالی، آلیاژها و مواد هوشمند را پوشش می‌دهند.

⭐ راهنمای شب امتحان: اگر فرصت کمی دارید، ابتدا سؤال‌های ستاره‌دار را بخوانید. این سؤال‌ها مفاهیم اصلی و مهم‌تر فصل را پوشش می‌دهند.

سوالات فصل چهارم علوم هفتم با جواب

۱- بعضی مواد مورد استفاده ما چگونه از طبیعت به دست می‌آیند؟ ⭐

✓ پاسخ: بعضی مواد را می‌توان به طور مستقیم از زمین، آب یا هوا به دست آورد و استفاده کرد.

۲- چند ماده را نام ببرید که مستقیماً از طبیعت به دست می‌آیند.

✓ پاسخ: گوگرد، طلا، الماس و نمک خوراکی.

۳- گوگرد، طلا، الماس و نمک خوراکی در طبیعت چگونه یافت می‌شوند؟

✓ پاسخ:

گوگرد: به صورت بلورهای زرد و کدر در اطراف دهانه بعضی آتشفشان‌ها.

طلا: به صورت تکه‌ها یا رگه‌های فلزی در میان بعضی خاک‌ها و سنگ‌ها.

الماس: به صورت بلورهای درخشان در کنار بعضی سنگ‌های آتشفشانی.

نمک خوراکی: می‌توان آن را از آب دریا تهیه کرد.

۴- آیا بیشتر مواد مورد استفاده ما مستقیماً در طبیعت یافت می‌شوند؟ ⭐

✓ پاسخ: خیر؛ بیشتر مواد مورد استفاده ما با ایجاد تغییرهای فیزیکی و شیمیایی در مواد طبیعی ساخته می‌شوند.

۵- آهن، آلومینیم، مس، شیشه، سیمان و پلاستیک از چه موادی تهیه می‌شوند؟ ⭐

✓ پاسخ:

آهن، آلومینیم و مس ← از سنگ معدن

شیشه ← از ماسه

سیمان ← از سنگ آهک

پلاستیک ← از نفت خام

ویژگی مواد؛ سوالات مهم امتحانی

۶- چرا شناخت ویژگی‌های مواد اهمیت دارد؟ ⭐

✓ پاسخ: چون با شناخت ویژگی‌های مواد می‌توانیم برای ساخت هر وسیله، ماده مناسب‌تری انتخاب کنیم.

۷- برای بیان ویژگی‌های مواد از چه واژه‌هایی استفاده می‌کنیم؟

✓ پاسخ: سخت یا نرم، چکش‌خوار یا شکننده، انعطاف‌پذیر یا انعطاف‌ناپذیر، آب‌دوست یا آب‌گریز، شفاف یا کدر، دارای خاصیت آهن‌ربایی یا بدون آن.

۸- ویژگی‌های مس را بنویسید. ⭐

✓ پاسخ: مس فلزی جامد، براق، رسانای برق، رسانای گرما، چکش‌خوار و سخت است.

۹- منظور از سختی یک ماده چیست؟ ⭐

✓ پاسخ: اگر یک ماده بتواند روی ماده دیگر خراش ایجاد کند یا آن را ببرد، از آن ماده سخت‌تر است.

۱۰- از کجا می‌فهمیم الماس از شیشه سخت‌تر است؟

✓ پاسخ: چون با الماس می‌توان روی شیشه خراش ایجاد کرد و حتی شیشه را برید.

۱۱- چرا می‌گوییم ناخن از صابون و چوب‌پنبه سخت‌تر است؟

✓ پاسخ: چون با ناخن می‌توان روی صابون و چوب‌پنبه خراش ایجاد کرد.

۱۲- انعطاف‌پذیری چیست؟ ⭐

✓ پاسخ: انعطاف‌پذیری نشان می‌دهد یک ماده تا چه اندازه می‌تواند بر اثر نیرو خم یا کشیده شود و پس از حذف نیرو دوباره به حالت اولیه برگردد.

۱۳- چرا کش لاستیکی را ماده‌ای انعطاف‌پذیر می‌دانیم؟

✓ پاسخ: چون با کشیدن آن طولش افزایش می‌یابد و پس از رها کردن، دوباره تقریباً به شکل اولیه برمی‌گردد.

۱۴- منظور از چکش‌خواری فلزها چیست؟ ⭐

✓ پاسخ: چکش‌خواری یعنی بتوان فلز را با وارد کردن نیرو و ضربه به شکل‌های مختلف و ورقه‌های نازک تبدیل کرد بدون اینکه به‌سادگی بشکند.

۱۵- چکش‌خوار بودن فلزها را با توجه به ساختار اتمی آنها توضیح دهید. ⭐

✓ پاسخ: هنگام وارد شدن ضربه، لایه‌های اتمی فلز می‌توانند روی یکدیگر بلغزند؛ بنابراین فلز تغییر شکل می‌دهد ولی به‌راحتی نمی‌شکند.

رسانایی، استحکام و چگالی مواد

۱۶- رسانای الکتریکی به چه ماده‌ای گفته می‌شود؟

✓ پاسخ: ماده‌ای که جریان برق را از خود عبور دهد، رسانای الکتریکی است؛ بسیاری از فلزها مانند مس رسانای برق‌اند.

۱۷- چرا برای ساخت سیم برق از مس استفاده می‌شود؟ ⭐

✓ پاسخ: چون مس رسانای خوب جریان برق است و می‌توان آن را به شکل سیم درآورد.

۱۸- چرا برای ساخت روکش سیم برق از پلاستیک استفاده می‌شود؟ ⭐

✓ پاسخ: چون پلاستیک نارسانای جریان برق است و از تماس مستقیم با سیم رسانا جلوگیری می‌کند.

۱۹- چرا برای ساخت بعضی وسایل محکم از فلز استفاده می‌شود؟ ⭐

✓ پاسخ: چون معمولاً استحکام فلزها از بسیاری مواد دیگر بیشتر است.

۲۰- چند وسیله یا سازه نام ببرید که به دلیل نیاز به استحکام زیاد از فلز ساخته می‌شوند.

✓ پاسخ: بدنه خودرو، اسکلت ساختمان، پل، در و پنجره و بعضی وسایل ورزشی.

۲۱- آیا چگالی همه فلزها با هم برابر است؟ ⭐

✓ پاسخ: خیر؛ چگالی فلزهای مختلف متفاوت است. برای مثال چگالی طلا از فولاد و چگالی فولاد از آلومینیم بیشتر است.

۲۲- چرا آلومینیم در هواپیماسازی کاربرد زیادی دارد؟ ⭐

✓ پاسخ: چون آلومینیم نسبت به بسیاری از فلزها سبک است و می‌توان از آن برای ساخت وسایل محکم و سبک استفاده کرد.

۲۳- چرا استحکام پل‌ها و سازه‌های فولادی ممکن است با گذشت زمان کاهش یابد؟

✓ پاسخ: به دلیل عواملی مانند خوردگی و زنگ‌زدگی فلز که به مرور می‌تواند مقاومت سازه را کاهش دهد.

انتخاب ماده مناسب برای ساخت وسایل

۲۴- کاربرد یک ماده به چه چیزی بستگی دارد؟ ⭐

✓ پاسخ: به ویژگی‌ها و خواص آن ماده بستگی دارد.

۲۵- هنگام انتخاب ماده برای ساخت یک وسیله، غیر از ویژگی‌های فیزیکی چه چیزهایی اهمیت دارند؟ ⭐

✓ پاسخ: قیمت و فراوانی ماده نیز اهمیت دارند.

۲۶- چرا آهن کاربرد گسترده‌ای در صنایع دارد؟

✓ پاسخ: یکی از دلایل مهم این است که آهن نسبت به بسیاری از فلزها ارزان‌تر و در دسترس‌تر است.

۲۷- چرا برای پنجره از شیشه استفاده می‌شود؟

✓ پاسخ: چون شیشه شفاف است و نور را عبور می‌دهد.

۲۸- چرا برای بعضی ظرف‌های آشپزخانه از فلز استفاده می‌شود؟

✓ پاسخ: چون بسیاری از فلزها رسانای گرما هستند و استحکام مناسبی دارند.

چگونه خواص مواد را بهتر می‌کنیم؟

۲۹- افزودن آهک به گل چه اثری دارد؟ ⭐

✓ پاسخ: باعث افزایش استحکام گل می‌شود؛ به همین دلیل در ساخت بعضی بناهای خشتی از آن استفاده می‌شده است.

۳۰- چرا به کربنِ مغز مداد، خاک رس اضافه می‌کنند؟ ⭐

✓ پاسخ: برای افزایش سختی مغز مداد. هرچه مقدار خاک رس بیشتر شود، مغز مداد سخت‌تر می‌شود.

۳۱- چگونه می‌توان خواص فلزها را تغییر داد و بهتر کرد؟ ⭐

✓ پاسخ: با افزودن یک یا چند ماده دیگر به فلز می‌توان بعضی از خواص آن را تغییر داد و بهبود بخشید.

سوالات آلیاژها در فصل چهارم علوم هفتم

۳۲- آلیاژ چیست؟ ⭐

✓ پاسخ: آلیاژ ماده جدیدی است که معمولاً از مخلوط کردن دو یا چند فلز ساخته می‌شود. گاهی در ساخت آلیاژ از نافلزی مانند کربن نیز استفاده می‌شود.

۳۳- آلیاژها چگونه ساخته می‌شوند؟ ⭐

✓ پاسخ: مواد سازنده را معمولاً ذوب و با یکدیگر مخلوط می‌کنند تا اتم‌های آنها در میان یکدیگر پخش شوند.

۳۴- فولاد زنگ‌نزن از چه موادی تشکیل شده است؟ ⭐

✓ پاسخ: از آهن، کروم و نیکل ساخته می‌شود.

۳۵- فولاد زنگ‌نزن چه ویژگی مهمی دارد؟

✓ پاسخ: از آهن سخت‌تر و مقاوم‌تر است.

۳۶- چدن از چه موادی ساخته می‌شود؟

✓ پاسخ: از آهن و کربن.

۳۷- افزودن مقدار کمی فلزهای دیگر یا کربن به آهن چه نتیجه‌ای دارد؟

✓ پاسخ: می‌توان انواع فولاد با ویژگی‌های متفاوت تولید کرد.

مواد هوشمند

۳۸- مواد هوشمند چه موادی هستند؟ ⭐

✓ پاسخ: موادی هستند که ویژگی‌های خاصی دارند و می‌توانند در برابر شرایطی مانند نیرو یا فشار رفتار ویژه‌ای از خود نشان دهند.

۳۹- یک نمونه از رفتار مواد هوشمند را توضیح دهید.

✓ پاسخ: بعضی قاب‌های عینک با وارد شدن فشار تغییر شکل می‌دهند، اما پس از برداشتن نیرو دوباره به شکل اولیه خود برمی‌گردند.

۴۰- چند نمونه از کاربرد مواد هوشمند را نام ببرید.

✓ پاسخ: قاب بعضی عینک‌ها و بعضی وسایل دندان‌پزشکی.

سوالات مفهومی فصل چهارم علوم هفتم

۴۱- اگر بخواهیم وسیله‌ای هم محکم و هم سبک بسازیم، چرا آلومینیم می‌تواند انتخاب مناسبی باشد؟

✓ پاسخ: چون آلومینیم در مقایسه با بسیاری از فلزها چگالی کمتری دارد و سبک‌تر است و در عین حال برای بسیاری از کاربردها استحکام مناسبی دارد.

۴۲- چرا نمی‌توان فقط بر اساس یک ویژگی، ماده مناسب برای ساخت یک وسیله را انتخاب کرد؟

✓ پاسخ: چون برای انتخاب ماده باید چند ویژگی مانند استحکام، چگالی، رسانایی، انعطاف‌پذیری، قیمت و فراوانی را با هم در نظر گرفت.

۴۳- چرا از طلای خالص برای ساخت بعضی وسایل مقاوم استفاده نمی‌شود؟

✓ پاسخ: چون طلا بسیار چکش‌خوار و نسبتاً نرم است و ممکن است بر اثر فشار به‌راحتی تغییر شکل دهد.

درست یا نادرست فصل چهارم علوم هفتم

۱- بیشتر مواد مورد استفاده ما بدون هیچ تغییری مستقیماً از طبیعت به دست می‌آیند. ❌ نادرست

۲- شیشه را می‌توان از ماسه تهیه کرد. ✅ درست

۳- سختی و انعطاف‌پذیری دو ویژگی مواد هستند. ✅ درست

۴- اگر ماده‌ای بتواند روی ماده دیگر خراش ایجاد کند، از آن نرم‌تر است. ❌ نادرست

۵- کاربرد یک ماده به ویژگی‌های آن بستگی دارد. ✅ درست

۶- همه فلزها چگالی یکسان دارند. ❌ نادرست

۷- آلومینیم نسبت به فولاد فلز سبک‌تری است. ✅ درست

۸- در انتخاب یک ماده فقط خواص فیزیکی آن اهمیت دارد. ❌ نادرست

۹- افزودن خاک رس به کربن باعث افزایش سختی مغز مداد می‌شود. ✅ درست

۱۰- چدن از آهن و کربن تشکیل می‌شود. ✅ درست

۱۱- فولاد زنگ‌نزن از آهن، کروم و نیکل ساخته می‌شود. ✅ درست

۱۲- بعضی مواد هوشمند پس از حذف نیرو می‌توانند به شکل اولیه خود بازگردند. ✅ درست

جای خالی‌های مهم فصل چهارم

۱- شیشه را از ماسه تهیه می‌کنند.

۲- پلاستیک را می‌توان از نفت خام ساخت.

۳- اگر ماده‌ای روی ماده دیگر خراش ایجاد کند، از آن سخت‌تر است.

۴- قابلیت بازگشت ماده به حالت اولیه پس از حذف نیرو، مربوط به انعطاف‌پذیری است.

۵- بسیاری از فلزها رسانای خوب جریان برق هستند.

۶- آلومینیم به علت چگالی نسبتاً کم، فلزی سبک به شمار می‌آید.

۷- افزودن خاک رس به کربن، سختی مغز مداد را افزایش می‌دهد.

۸- مواد جدیدی که معمولاً از مخلوط کردن چند فلز به دست می‌آیند آلیاژ نام دارند.

۹- فولاد زنگ‌نزن از آهن، نیکل و کروم ساخته می‌شود.

۱۰- چدن از آهن و کربن ساخته می‌شود.

⭐ سوالات خیلی مهم فصل چهارم برای شب امتحان

اگر فرصت کمی دارید، حداقل پاسخ این سؤال‌ها را به خوبی یاد بگیرید:

  1. چند ماده را نام ببرید که مستقیماً از طبیعت به دست می‌آیند.
  2. بیشتر مواد مورد استفاده ما چگونه تهیه می‌شوند؟
  3. ویژگی‌های مس چیست؟
  4. سختی یک ماده یعنی چه؟
  5. انعطاف‌پذیری را تعریف کنید.
  6. چکش‌خواری چیست و علت آن در فلزها چیست؟
  7. چرا برای سیم برق از مس استفاده می‌شود؟
  8. چرا آلومینیم در هواپیماسازی کاربرد دارد؟
  9. کاربرد یک ماده به چه عواملی بستگی دارد؟
  10. چگونه می‌توان سختی مغز مداد را افزایش داد؟
  11. آلیاژ چیست و چگونه ساخته می‌شود؟
  12. فولاد زنگ‌نزن از چه موادی ساخته می‌شود؟
  13. مواد هوشمند چه موادی هستند؟

جمع‌بندی فصل چهارم علوم هفتم

در فصل «مواد پیرامون ما» یاد می‌گیریم که مواد مختلف ویژگی‌های متفاوتی دارند و همین ویژگی‌ها تعیین می‌کنند هر ماده برای چه کاری مناسب باشد. سختی، انعطاف‌پذیری، چکش‌خواری، رسانایی، استحکام و چگالی از مهم‌ترین ویژگی‌هایی هستند که در این فصل با آنها آشنا می‌شویم.

همچنین می‌آموزیم که انسان می‌تواند با افزودن مواد دیگر، خواص مواد را بهبود دهد. ساخت آلیاژهایی مانند فولاد زنگ‌نزن و چدن نمونه‌ای از این کار است. مواد هوشمند نیز نمونه‌ای از مواد جدید با ویژگی‌های خاص هستند.

📘 روش پیشنهادی مطالعه: ابتدا سؤال‌های ⭐ را بخوانید. سپس بدون نگاه کردن به جواب، بخش درست یا نادرست و جای خالی را حل کنید. در پایان، سؤال‌های مفهومی را پاسخ دهید تا مطمئن شوید مطالب فصل را فقط حفظ نکرده‌اید و مفهوم آنها را نیز یاد گرفته‌اید.
اگه خوب بود امتیاز بده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا