معنی و آرایه‌ های درس دهم دریادلان صف‌ شکن فارسی دهم؛ صفحه ۷۷ تا ۸۰

در این مطلب معنی درس دهم فارسی دهم «دریادلان صف شکن» را به صورت کامل و بخش‌به‌بخش همراه با معنی واژه‌ها، آرایه‌های ادبی، کنایه‌ها، نکات زبانی و مفهوم عبارت‌های مهم بررسی می‌کنیم. درس «دریادلان صف‌شکن» نوشته مرتضی آوینی است و فضای معنوی و حماسی رزمندگان در کنار اروندرود و هنگام عملیات را به تصویر می‌کشد.

معنی درس دهم دریادلان صف شکن فارسی دهم صفحه ۷۷

واژه‌ها: تقدیر: سرنوشت؛ مشیت: اراده و خواست؛ باری تعالی: خداوند بزرگ؛ حاشیه: کناره.

آرایه‌ها: تقدیر تاریخی زمین: ترکیبی تصویری؛ قلب دشمن: مرکز و بخش اصلی نیروهای دشمن؛ مگر به راستی جز این است؟: پرسش انکاری.

واژه‌ها: مسلح: دارای سلاح؛ زائر: زیارت‌کننده؛ کاویدن: جست‌وجو و بررسی دقیق؛ حق‌الله: حقوق و تکالیف انسان در برابر خدا؛ حق‌الناس: حقوق مردم.

آرایه‌ها و نکات: گذشتۀ خود را با وسواس یک قاضی می‌کاوند: رزمندگان در دقت و سخت‌گیری به قاضی تشبیه شده‌اند؛ دلت می‌لرزد: کنایه از ترس، نگرانی یا تأثر شدید.

واژه‌ها: راست‌وریس کردن: آماده و مرتب کردن؛ سکّان: وسیلۀ هدایت کشتی یا قایق؛ سکّان‌دار: هدایت‌کنندۀ شناور؛ وارسی: بررسی و بازرسی؛ خط مقدم: جلوترین بخش منطقۀ نبرد.

کنایه: راست‌وریس کردن: آماده و مهیا کردن.

واژه‌ها: بی‌تکلف: بی‌ریا و صمیمی؛ متواضع: فروتن؛ درنمی‌یافتی: درک نمی‌کردی.

آرایه: تشبیه اشیا به گنجینه‌هایی از رازهای شگفت آفرینش، ارزش و معنای تازه‌ای را که نویسنده در فضای جبهه احساس می‌کند نشان می‌دهد.

معنی صفحه ۷۸ درس دریادلان صف شکن

واژه‌ها: صفا: پاکی و خلوص؛ ولیّ امر: رهبر و پیشوای جامعۀ اسلامی؛ گمنام: ناشناخته.

معنی صفحه ۷۹ درس دریادلان صف شکن

واژه‌ها: سوله: ساختمان بزرگ با سقف بلند، معمولاً برای انبار یا کارگاه؛ رُعب: ترس و هراس؛ یارای: توان و جرئت؛ ایستایی: ایستادگی و مقاومت.

آرایه‌ها: دریادل: کنایه از شجاع و بزرگ‌دل بودن و دارای ساخت تشبیهی؛ دل شیطان را می‌لرزانند: کنایه از ایجاد ترس شدید؛ صف‌شکن: کسی که صف دشمن را درهم می‌شکند.

واژه‌ها: تجلی: آشکار شدن و جلوه کردن؛ بدر: از نبردهای صدر اسلام؛ حنین: نبرد مسلمانان با دشمنان در صدر اسلام.

آرایه‌ها: آیینۀ تجلی همۀ تاریخ: تشبیه؛ بدر، حنین و عاشورا: تلمیح و مراعات نظیر؛ چه می‌جویی؟ عشق؟ … چه می‌جویی؟ انسان؟ پرسش‌هایی برای تأکید و برجسته‌سازی مفهوم.

واژه‌ها: آکنده: پر و سرشار؛ فرج: گشایش؛ توسل: پناه بردن و واسطه قرار دادن اولیای الهی؛ مرضیه: پسندیده؛ خیل: گروه بسیار؛ طویل: طولانی؛ فتوحات: پیروزی‌ها؛ نسیان: فراموشی؛ غفلت: بی‌خبری.

آرایه‌ها: آفتاب فتح: تصویری از آشکار شدن پیروزی؛ آسمان سینۀ مؤمنین: ترکیبی تشبیهی؛ خطوط دفاعی دشمن فروریخت: کنایه از شکست خط دفاعی؛ به آب زدند: کنایه از وارد آب شدن؛ فتح، فتوحات، فاتحانه: اشتقاق.

واژه‌ها: جزر و مد: پایین و بالا رفتن آب؛ خور: شاخه یا پیشروی آب در خشکی؛ نفوس: جان‌ها، در اینجا انسان‌ها؛ جنود: سپاهیان؛ معرکه: میدان جنگ؛ قلوب: دل‌ها.

آرایه‌ها: طلبۀ جوان همچون وجدان جمع: تشبیه؛ فضای نفوس را معطر می‌کند: تصویرسازی از اثر معنوی یاد خدا؛ آرامش … حکومت دارد: تشخیص؛ نفوس: مجاز از انسان‌ها.

معنی صفحه ۸۰ درس دریادلان صف شکن

واژه‌ها: جوار: نزدیکی و همسایگی؛ اسوه: الگو و سرمشق؛ تمثیل: نمونه و مظهر؛ باک: ترس.

آرایه‌ها: کجا از مرگ می‌هراسد…؟ پرسش انکاری؛ چه باک…؟ پرسش انکاری؛ اشاره به حضرت عباس (ع) و وفاداری ایشان، تلمیح تاریخی و دینی است.

آرایه و مفهوم: بردۀ ماشین بودن: کنایه از وابستگی شدید به ابزار و تجهیزات؛ در این عبارت تقابل مهمی میان ماشین و ایمان شکل گرفته است.

واژه‌ها: بولدوزرچی: رانندۀ بولدوزر؛ خاکریز: مانع و سنگر خاکی؛ تفهیم: فهماندن؛ اُنس: خو گرفتن و صمیمیت.

آرایه‌ها: کوهی از آهن / کوهی از خاک: اغراق و تصویرسازی؛ آتش: مجاز از تیراندازی و آتش جنگ؛ اُنس گرفتن با خاک: در بافت متن با فروتنی و خاکساری ارتباط معنایی دارد.

واژه‌ها: مظهر: نماد و جلوه‌گاه؛ فقر: نیازمندی؛ مخلوق: آفریده؛ غَنا: بی‌نیازی و توانگری؛ خالق: آفریدگار؛ مراتب: درجه‌ها؛ قُرب: نزدیکی.

آرایه‌ها: فقر / غنا: تضاد؛ مخلوق / خالق: تضاد معنایی و اشتقاق؛ پیشانی بر خاک گذاشتن: کنایه از سجده کردن.

واژه‌ها: عَلَم‌دار: پرچم‌دار و پیشرو؛ بنیان: پایه و اساس؛ تحول: دگرگونی.

کنایه‌ها: دست کسی را فشردن: نشانۀ دوستی و صمیمیت؛ بوسه زدن بر شانه: نشانۀ احترام و بزرگداشت؛ علم‌داران تحول: پیشگامان و پیشروان آن دگرگونی.

معنی کلمات مهم درس دهم دریادلان صف شکن

آرایه های مهم درس دریادلان صف شکن

مفهوم و پیام درس دهم دریادلان صف شکن

خلاصه درس دریادلان صف شکن فارسی دهم

مرتضی آوینی در این درس، ساعات پیش از آغاز عملیات در حاشیۀ اروندرود و سپس صحنه‌های پس از شکستن خطوط دشمن را روایت می‌کند. رزمندگان از قشرهای مختلف مردم هستند؛ کشاورز، طلبه، فروشنده و نیروهای جهاد، اما ایمان و عشق آنان را در یک مسیر مشترک قرار داده است.

نویسنده در ادامه از شجاعت غواصان، رزمندگان خط‌شکن، جانباز یک‌دست، نیروهای مهندسی و دیگر مجاهدان سخن می‌گوید و ایمان آنان را در برابر وابستگی دشمن به تجهیزات نظامی قرار می‌دهد. در پایان نیز خاک را نماد فروتنی انسان در برابر خدا معرفی می‌کند و رزمندگان را پیشگامان تحولی بزرگ می‌داند.

نکات مهم درس دهم فارسی دهم برای امتحان