جواب فعالیت های فصل ۱ علوم نهم؛ درس اول مواد و نقش آنها در زندگی – صفحه ۲ تا ۱۲

با گسترش روش‌های استخراج، آهن کاربرد بسیار گسترده‌ای پیدا کرد و بعدها ساخت فولاد، امکان تولید ساختمان‌ها، پل‌ها، ماشین‌آلات، خودروها و ابزارهای مقاوم را فراهم کرد. در دوران جدید نیز فلزهایی مانند آلومینیم، تیتانیم، نیکل و کروم در صنایع گوناگون به کار گرفته شدند.

برخی ترکیب‌های مس نیز کاربرد دارند؛ برای مثال کات کبود یا مس سولفات در بعضی کاربردهای کشاورزی و آزمایشگاهی به کار می‌رود و برخی ترکیب‌های دیگر مس در ساخت رنگدانه‌ها و مواد صنعتی استفاده می‌شوند.

۲ــ کدام فلزها واکنش‌پذیری کمتری دارند؟

پاسخ ۲: آهن و مس نسبت به منیزیم واکنش‌پذیری کمتری دارند. مس نیز نسبت به آهن دیرتر با اکسیژن واکنش می‌دهد.

۴ــ سرعت تغییر رنگ در سه بشر را با هم مقایسه کنید.

در این واکنش‌ها فلزهای منیزیم، روی و آهن می‌توانند یون‌های مس را از محلول کات کبود جابه‌جا کنند و مس روی سطح فلز رسوب کند. هرچه فلز واکنش‌پذیرتر باشد، تغییر سریع‌تر مشاهده می‌شود.

تفاوت: اتم اکسیژن در مجموع ۸ الکترون و دو مدار دارد، درحالی‌که اتم گوگرد دارای ۱۶ الکترون و سه مدار است.

گیاهان ترکیب‌های نیتروژن‌دار را از خاک جذب و برای ساخت موادی مانند پروتئین‌ها استفاده می‌کنند. جانوران نیز با خوردن گیاهان یا جانوران دیگر، نیتروژن مورد نیاز خود را به دست می‌آورند.

پس از مرگ جانداران یا دفع مواد زائد، تجزیه‌کنندگان ترکیب‌های نیتروژن‌دار را دوباره به خاک برمی‌گردانند و فعالیت گروهی از باکتری‌ها نیز در نهایت بخشی از نیتروژن را دوباره به جو بازمی‌گرداند. به این ترتیب نیتروژن پیوسته میان هوا، خاک، گیاهان، جانوران و تجزیه‌کنندگان در گردش است.

منیزیم در مدار آخر خود دو الکترون دارد و در ستون دیگری قرار می‌گیرد؛ بنابراین شباهت آن با سدیم کمتر است.

بدن انسان بیشتر از اکسیژن، کربن، هیدروژن و نیتروژن ساخته شده است؛ درحالی‌که پس از اکسیژن، عنصر سیلیسیم سهم بسیار بزرگی از پوسته زمین را تشکیل می‌دهد. کلسیم نیز هم در بدن انسان و هم در پوسته زمین وجود دارد، هرچند مقدار آن متفاوت است.

برای شناسایی نوع پلاستیک هنگام بازگردانی، روی بسیاری از کالاهای پلاستیکی یک عدد درون یا کنار نشان سه پیکانه درج می‌شود. این عدد نوع رزین پلاستیکی را مشخص می‌کند.

بنابراین هر یک از ما مسئولیم تا:
• از مصرف بی‌رویه و خرید وسایل غیرضروری خودداری کنیم.
• تا حد امکان از وسایل بادوام و چندبارمصرف استفاده کنیم.
• وسایل قابل تعمیر را به جای دور انداختن تعمیر کنیم.
• زباله‌ها، به‌ویژه پلاستیک، شیشه، کاغذ و فلز را برای بازگردانی تفکیک کنیم.
• پلاستیک‌ها را در طبیعت رها یا در فضای باز نسوزانیم.
• در مصرف مواد اولیه صرفه‌جویی کنیم و تا جای ممکن آنها را دوباره وارد چرخه تولید و مصرف کنیم.

با کاهش مصرف، استفاده مجدد و بازگردانی مواد می‌توان هم منابع طبیعی را حفظ کرد و هم مقدار آلودگی محیط زیست را کاهش داد.