جواب خودارزیابی و سوالات درس ۲ فارسی هشتم؛ صفحه ۲۰، ۲۲، ۲۸
جواب تمرین های درس دوم فارسی هشتم صفحه ۲۰ و ۲۲

جواب خود ارزیابی صفحه ۲۰ درس دوم فارسی هشتم
۱- در بیت آخر شعر «صورتگر ماهر» به کدام یک از نام های خداوند اشاره شده است؟
پاسخ: «مصوِّر» (صورتگر). در شعر با تعبیر «صورتگرِ ماهر» به خدا اشاره شده و «بیتقلید» نیز یکتایی و بدیع بودن او را می رساند.
۲- چه شگفتی های دیگری از زندگی مورچه می دانید؟
پاسخ:
۱) توانِ جابهجاییِ چند برابرِ وزنِ خود را دارد.
۲) با بو (فرمون) مسیر میسازد و با هم ارتباط میگیرند.
۳) دانهها را برای زمستان جمع و در لانه خشک نگه میدارند.
۴) کارها تقسیم شده است: ملکه، کارگر و نگهبان هرکدام نقشی دارند.
۳- چرا خداوند، در قرآن کریم، انسان را به اندیشیدن در شگفتی های خلقت دعوت می کند؟
پاسخ: چون اندیشیدن در آفرینش، نظم و حکمت جهان را آشکار می کند، ایمان و خداشناسی را در دل تقویت می کند و انسان را به شکرگزاری و درستزیستن می رساند.
۱- دربارۀ «شگفتی های آسمان» مطلبی فراهم کنید و بخوانید
پاسخ (متنی آمادهی قرائت در کلاس):
آسمان، کتابی گشوده از نظم و زیبایی است. در روز، رنگ آبیِ آن نتیجهی پراکندگی نور خورشید در لایههای جوّ است و غروبهای سرخفام از همین بازی نور و هوا پدید میآیند. در شب، راهِ شیری چون نواری مهآلود دیده میشود که خود مجموعهای از میلیاردها ستاره است. حرکت منظم خورشید و ماه سبب پدیدآمدن شب و روز و فصلها میشود و همین نظم، پایهی تقویم و سنجشِ زمان است.
خورشیدگرفتگی و ماهگرفتگی رخدادهایی هستند که در اثر همخط شدن زمین، ماه و خورشید پیش میآیند و نشان میدهند آسمان با حسابی دقیق میچرخد. در دلِ کهکشانها، سحابیها زادگاه ستارگاناند و ستارههای جوان در آنجا روشن میشوند. در جوّ زمین، ابرها، رعد و برق پدیدههایی دیدنی میآفرینند و در بالاترین عرضهای جغرافیایی، شفق قطبی پرتوهایی رنگین در آسمان میپاشد. شهابها و بارشهای شهابی هم هر سال در زمانهای معیّن، ردّ نورانی بر آسمان میکشند. تماشای این همه، ما را به اندیشه وامیدارد که پشتِ این زیبایی، نظمی استوار و حسابی شگفت نهفته است.
۲- مفهوم نمادین «خفّاش» و «طاووس» را بررسی کنید
پاسخ تحلیلی (محتوایی و قابل استناد در کلاس):
الف) خفّاش (نماد نادیدهگرفتن حقیقت)
نور خورشید در جهان، فاش است / آفت از ضعف چشم خفاش است
شاعر میگوید حقیقت همچون خورشید آشکار است؛ مشکل در «چشمِ ناتوان» است نه در نور. پس خفّاش نمادِ کسانی است که به دلیل کمظرفیتیِ بینش یا عادت به تاریکی، روشنایی را برنمیتابند. ویژگیهای واقعی خفّاش—فعالیت شبانه و جهتیابی در تاریکی—در ادبیات به دلبستگی به ظلمتِ جهل تعبیر میشود. بنابراین، پیام بیت این است: اگر کسی حقیقت را نمیبیند، نخست باید نقص بینشِ خویش را درمان کند، نه اینکه روشنایی را انکار کند.
ب) طاووس (نماد جلوهگریِ ظاهر و غفلت از عیب)
طاووس را به نقش و نگاری که هست، خلق / تحسین کنند و او خجل از پای زشت خویش
طاووس نمونهی زیباییِ پرزرقوبرقِ ظاهری است که با عیبی پنهان همراه شده است. معنای نمادین چنین است: انسان ممکن است به داشتههای چشمگیرش—زیبایی، مقام، نمایش بیرونی—ببالد، امّا اگر به کاستیهای درونی توجه نکند، همان عیب—مانند «پایِ زشت»—مایۀ شرمساری می شود. طاووس در سنتِ نمادین، هشدار میدهد که خودآراییِ بیرونی نباید ما را از خودسازیِ درونی و دیدنِ نقصها غافل کند؛ تحسین دیگران کافی نیست، معیار، شناختِ خود و اصلاحِ عیبهاست.
جمع بندی: خفّاش یادآور «کمنوریِ نگاه» در برابر حقیقتِ روشن، و طاووس هشدار نسبت به «فریبِ ظاهر» و ضرورتِ «شرمِ آگاهانه از عیب» است؛ هر دو، دعوت به خردورزی و خودشناسی دارند.
جواب فعالیت های نوشتاری صفحهٔ ۲۲ – درس دوم فارسی هشتم
۱- در متن درس، کلمه هایی بیابید که یکی از حروف زیر، در آنها به کار رفته باشد؛ سپس آنها را بنویسید. «ت ، ط» ، «ث ، س ، ص» و «ق ، غ».
پاسخ (نمونههای درست از متن درس):
- «ت ، ط»: تاریکی، بتوانی، درخت، طاووس، تابان
- «ث ، س ، ص»: جثّه، سایبان، حواس، خاص
- «ق ، غ»: قدرت، خالق، چراغی
۲- ارکانِ تشبیه را در هر یک از موارد زیر مشخص کنید.
الف) ملخ، دو پای داسمانند دارد که با آنها اشیا را برمیدارد.
پاسخ:
- مشبَّه: دو پایِ ملخ
- مشبَّهبه: داس
- وجهِ شبه: شکل و کارکردِ بُرش/برداشت
- اداتِ تشبیه: مانند
ب) مهربان و ساده و بیکینه است / مثل نوری در دلِ آیینه است
پاسخ:
- مشبَّه: او (فردِ مهربان)
- مشبَّهبه: نور در آیینه
- وجهِ شبه: روشنی، پاکی، اثرگذاری
- اداتِ تشبیه: مثل
۳- به کمکِ واژهٔ زیر، یک تشبیه بنویسید، بهطوری که همهٔ ارکانِ تشبیه را دارا باشد.
پاسخ (خورشید):
خورشید، مانندِ چراغی بزرگ، آسمان را روشن میکند.
(مشبّه: خورشید / ادات: مانند / مشبّهبه: چراغِ بزرگ / وجه شبه: روشناییبخشی)
۴- شاعر در سرودهٔ «صورتگر ماهر» به کدام پدیده های خلقت اشاره کرده است؟
پاسخ:
بهار و شکوفایی طبیعت (نقشونگار و گلها)، خاک (خاستگاه رویش)، برق و ابر (پدیدههای جویِ خندان و گریان در استعاره)، و در پایان آفرینندهٔ یکتا بهعنوان «صورتگرِ ماهر» که همهٔ این نقشها را بر صفحهٔ هستی پدید آورده است.
قبلی :
معنی صورتگر ماهر فارسی هشتم صفحه ۲۰
معنی درس دوم خوب جهان را ببین فارسی هشتم
معنی حکایت به خدا چه بگویم درس فارسی هشتم صفحه ۱۶
بعدی: